10 twarzy... Jezusa Chrystusa

Ewangelia według św. Mateusza
Jezus Chrystus jest niezwykle atrakcyjną postacią dla twórców filmowych. Pojawia się w kinie od początków jego istnienia - jednym z pierwszych filmów opowiadających jego historię był francuski „La vie et la passion de Jésus-Christ" z 1898 roku. Portal IMDB podaje blisko 400 tytułów filmów, w których pojawia się postać Jezusa, z tej ogromnej listy wybraliśmy 10, które pokazują, w jak różny sposób znana wszystkim historia inspirowała filmowców.

1.  „Nietolerancja" (1916), reż. David Wark Griffith

Obraz ten został nakręcony przez Griffitha w odpowiedzi na burzę, jaka rozpętała się wokół jego poprzedniego filmu, „Narodziny narodu", któremu zarzucano gloryfikację Ku Klux Klanu.  „Nietolerancja" składa się z czterech wątków prowadzonych równolegle, jednym z nich jest historia ukrzyżowania Jezusa. Opowiada o nietolerancji, jako przyczynie cierpienia niewinnych ludzi. Film uznawany jest za jedno z najważniejszych osiągnięć w historii kina ze względu na swoją niezwykle dopracowaną formę. Prezentujemy pełną wersję filmu, sceny z Jezusem pojawiają się w minutach: 7, 54, 64, 85, 138, 159 i 171.
 

2. "Król królów" (1927), reż. Cecil B. DeMille

Kolejny niemy film zrealizowany przez mistrza spektakularnych widowisk kinowych, Cecila B. DeMille'a, tym razem w całości poświęcony historii Jezusa Chrystusa. Opowiada o kilku ostatnich tygodniach jego życia. Podobnie jak w przypadku „Nietolerancji", tutaj również męka głównego bohatera przedstawiona jest jako dramat jednostki wobec opresji społeczeństwa. Jedna z ostatnich sekwencji, rezurekcja, została zrealizowana w Technikolorze.

3. „Ewangelia według św. Mateusza" (1964), reż. Pier Paolo Pasolini

Jest to wierna ekranizacja Ewangelii wg św. Mateusza zrealizowana przez jednego z najbardziej kontrowersyjnych twórców w historii kina, zdeklarowanego homoseksualistę i marksistę. W historii Jezusa Pasolini odkrył historię człowieka wytrwale realizującego swoją misję. Nie ma tu zrealizowanych z rozmachem scen zbiorowych, ale ascetyczne ukazanie jednostki, która walczy o swoje przekonania. Film trafił na watykańską listę 45 filmów szczególnie ważnych ze względu na swoje walory religijne, moralne i artystyczne. Jest to o tyle ciekawe, że rok wcześniej Pasolini został oskarżony o bluźnierstwo i skazany na 4 lata więzienia (której to kary ostatecznie nie odbył) za film „Twaróg", w którym również wykorzystał wizerunek Jezusa – jednak w bardziej obrazoburczej formie.
 

Jesus Christ Superstar

4. "Mleczna droga" (1969), reż. Luis Buñuel

Buñuel jest reżyserem niewierzącym, jednak tematyka religijna zajmuje w jego twórczości bardzo istotne miejsce. W swoich utworach często nawiązuje do symboliki chrześcijańskiej, stawiając tę religię w krytycznym świetle. „Drogę mleczną" nakręcił po to, by ugodzić w bigoterię. Szydzi z fanatyków, którzy ślepo wierzą w religijne dogmaty, a także piętnuje ludzką głupotę i bezrefleksyjność. Wszystko utrzymane w nieco surrealistycznym klimacie.
 

5. "Jesus Christ Superstar" (1973), reż. Norman Jewison

Ukazana w rytm muzyki Andrew Lloyd Webbera historia Jezusa została zrealizowana z myślą o pokoleniu flower power. Jest to ekranizacja brytyjskiego musicalu, która ukazuje Jezusa jako pacyfistę. Dzięki temu filmowi postać  Jezusa miała szansę zaistnieć w popkulturowej świadomości w dobie kontestacji, która wymierzona była w dużej mierze w religijne dogmaty.
 

6. "Jezus z Nazaretu" (1977), reż. Frank Zeffirelli

Przez wielu uważany za arcydzieło w swoim gatunku, ten miniserial bardzo szczegółowo prezentuje historię Jezusa, a także osób z nim związanych. Twarz wcielającego się w główną rolę Roberta Powella zapadła w pamięć wielu widzom, podobnie jak skomponowana przez Maurice'a Jarre'a muzyka.
 

Żywot Briana

7. "Żywot Briana" (1979), reż. Terry Jones

Do historii Jezusa postanowili nawiązać członkowie grupy Monty Python. Bohaterem filmu nie jest sam Jezus, ale wzięty za niego przez pomyłkę Brian.  W tej pełnej absurdalnego humoru opowieści będzie on przeżywał wydarzenia z historii Mesjasza. W filmie wykorzystano pozostawioną przez ekipę „Jezusa z Nazaretu" scenografię. Pomimo, że jest bardzo obrazoburczy i budzi wiele kontrowersji, „Żywot Briana" zaliczany jest do klasyki kina komediowego. Kwintesencję filmu stanowi końcowa scena, którą możecie zobaczyć poniżej:

8. "Ostatnie kuszenie Chrystusa" (1988), reż. Martin Scorsese

Adaptacja powieści Nikosa Kazantzakisa wzbudziła wiele kontrowersji. Przede wszystkim dlatego, że kładzie nacisk na ludzką część natury Jezusa, ukazuje go jako człowieka z krwi i kości, targanego wątpliwościami i mającego swoje słabości. Uznawany za jeden z najbardziej antykatolickich filmów w historii kina.
 

9. "Jezus z Montrealu" (1989), reż. Denys Arcand

Bardziej współczesne ujęcie Jezusa. Jest to opowieść o aktorze, Danielu Coloumbie, który przyjmuje zlecenie zrealizowania przedstawienia pasyjnego dla jednej z katolickich parafii w Montrealu. Przygotowania do spektaklu i do roli Jezusa zazębiają się z prawdziwym życiem. Postać Chrystusa przeciwstawiona jest tu zdegenerowanemu społeczeństwu.
 

10. "Pasja" (2004), reż. Mel Gibson

Kolejny film o Chrystusie, który wzbudził wiele kontrowersji. Mel Gibson stworzył obraz skupiający się na ostatnich godzinach życia Jezusa przed ukrzyżowaniem. Główny bohater przeżywa swoje cierpienie jak człowiek – boi się, odczuwa wielki ból fizyczny. Reżyser postawił na realistyczne i brutalne ukazanie męki. Film nie spodobał się krytykom, ale spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem ze strony publiczności.


[Karolina Stankiewicz]